درد دندان عصب کشی شده و دلایل آن    

بررسی همه چیز درباره درد دندان عصب کشی شده

درد بعد از جراحی عصب کشی یک نگرانی رایج است که خیلی از بیماران تجربه می کنند. عصب کشی پروسه ای است که پالپ عفونی یا آسیب دیده را از داخل دندان خارج کرده و درد را تسکین می دهد. بیماران اغلب انتظار دارند که بلافاصله پس از درمان ریشه، تسکین درد داشته باشند. بسته به اندازه ضایعه پری آپیکال، وضعیت نکروز پالپ و سابقه پزشکی بیمار، درمان کامل پس از عصب کشی شده می تواند متفاوت باشد. اغلب 3 تا 6 درصد بیماران ممکن است درد شدیدی را پس از درمان ریشه تجربه کنند، اما این درد معمولاً در عرض یک هفته پس از درمان کاهش می‌یابد. منشاء درد دندان عصب کشی شده می تواند چند عامل باشد. باهم به بررسی این عوامل می پردازیم و دندانپزشکی ارزان در شرق تهران را می شناسیم.

عصب کشی دندان چیست؟

عصب‌کشی یک روش معمول است که دندان‌پزشکان برای درمان انواع خاصی از دندان‌درد انجام می‌دهند. در طول عمل، دندان‌پزشک با دقت پالپ مرده، عفونی و آسیب‌دیده را از داخل دندان آسیب‌دیده خارج می‌کند (دندان‌های رشد یافته می‌توانند بدون پالپ زنده بمانند) و درنتیجه منبع درد را از بین می‌برد. اگرچه این روش برای درمان درد بسیار مؤثر است، اما گاهی اوقات بیماران هنوز بعد از کانال ریشه دندان‌درد را تجربه می‌کنند. اینکه چرا دندان بعد عصب کشی درد دارد بستگی به عوامل مختلفی دارد. دانستن دلایل پشت درد دندان عصب کشی شده می تواند به بیماران کمک کند تا درد را کاهش دهند و امروز ما پنج مورد از رایج‌ترین دلایل آن را به شما می‌گوییم.

دلایل احتمالی وجود درد در دندان بعد از عصب کشی

• یکی از ابتدایی ترین دلایل درد دندان عصب کشی شده التهاب در بافت‌های اطراف است. در طول پروسه عصب کشی دندانپزشک پالپ عفونی شده را خارج کرده و داخل دندان را تمیز می کند. این پروسه می تواند باعث التهاب موقت در بافت‌های اطراف شده و منجر به حساسیت و بی قراری شود. شدت و مدت زمان این درد می تواند از بیماری به بیمار دیگر متفاوت باشد اما معمولا بعد از چند روز یا یک هفته التهاب بافت بهبود پیدا کرده و درد تمام می شود. داروهای بدون نسخه از جمله ایبوپروفن می تواند به کاهش و مدیریت درد دندان عصب کشی شده کمک کند.
• یکی دیگر از دلایل احتمالی درد بعد از عصب کشی دندان می تواند عفونت باقی مانده دندان باشد. اگرچه مورد نادری است اما ممکن است بعضی از باکتری‌ها در داخل دندان باقی مانده باشند یا راهی برای باکتری‌ها به ناحیه درمان کرده وجود داشته باشد و باعث عفونت شود. علائم عفونت ممکن است شامل بدتر شدن درد، درد دائمی یا ورم کردن باشد. اگر این علائم اتفاق افتاد ضروری است تا توجهات پزشکی لازم را انجام دهید تا از مشکلات بیشتر جلوگیری کنید. دندانپزشک ممکن است آنتی بیوتیک تجویز کند یا روش‌های درمان دیگری را انجام دهد تا به مشکل درد شما رسیدگی کند.
• در بعضی از موارد درد دندان عصب کشی شده ممکن است بخاطر یک پروسه ناتمام یا ناموفق باشد. اگر کل سیستم عصب کشی کاملا تمیز یا تخلیه نشده باشد باکتری می توانند باقی مانده و باعث به وجود آمدن بی قراری و ناراحتی دائم شوند. به علاوه اگر ریشه‌های اضافی یا ساختار پیچیده ای باقی مانده باشند که در طول درمان اولیه کاملا به آن رسیدگی نشده باشد، ممکن است باعث دردی دائمی شود. در این موارد ممکن است درمان مجدد یا انجام اپیکواکتومی(apicoectomy) یا جراحی قطع انتهای ریشه ضروری باشد تا مشکل حل شود.
• علاوه بر این برای دندان این امکان وجود دارد که بعد از عصب کشی ترک بخورد یا دچار پریدگی شود و این اتفاق منجر به درد می شود. خارج کردن و تخلیه ریشه عصب دندان عفونی شده می تواند ساختار دندان را ضعیف کند و آن را بیشتر مستعد ترک خوردگی کند. اگر ترک خوردگی اتفاق بیافتد ممکن است که در حین گاز زدن یا جویدن غذا درد زیادی را به وجود آورد. در این موارد دندانپزشک ممکن است نیازمند ارزیابی کردن دندان باشد و بررسی کند که آیا می تواند این مشکل با تاج دندان حل شود یا حتما نیازمند کشیدن است.
• باید خاطر نشان کرد که بعضی بیماران احتمالا یک سری درد را بعد از جراحی عصب کشی تجربه می کنند. این بدان معناست که درد ممکن است در نواحی دیگری بجز ناحیه تحت درمان قرار گرفته شده هم حس شود. به طور مثال اگر دندانی که تحت دعصب کشی قرار گرفته است در فک بالا قرار دارد، بیمار ممکن است در ناحیه سینوس احساس درد کند. این مدل از درد می تواند گمراه کننده بوده و نیازمند بررسی بیشتر پزشک متخصص باشد.

دلایل درد دندان بعد از عصب‌کشی

• التهاب پس از جراحی عصب کشی 

التهاب پاسخ طبیعی بدن در مقابل جراحت یا عفونت است. یکی از شایع‌ترین علل درد دندان پس از درمان ریشه، التهاب است که می‌تواند ناشی از خود این عمل باشد یا اینکه عفونت باعث تورم رباط دندان شود. در طول عصب کشی دندان، دندانپزشک پالپ عفونی شده را که می تواند باعث التهاب در بافت‌های اطراف شود را از دندان خارج می کند. این التهاب می تواند منجر به درد و ناراحتی به خصوص در مراحل اولیه بهبود شود.  در این موارد، تورم در روزها و هفته‌های بعد از ریشه فروکش می‌کند و درد خودبه‌خود برطرف می‌شود.

از طرفی در طول جراحی عصب کشی، ابزارهای مختلفی برای تمیز کردن عصب کشی استفاده می شود. این ابزارها می توانند فشاری را به بافت‌های اطراف وارد کنند که منجر به التهاب و تحریک موقتی می شود. علاوه بر این جایگذاری موقتی یا دائمی مواد پر کننده دندان می تواند حساسیت و در نتیجه درد را به همراه داشته باشد.

• عفونت دندان عصب کشی شده 

عصب‌کشی اغلب برای برداشتن پالپ عفونی از داخل دندان انجام می‌شود، بنابراین ممکن است بعد از عمل هنوز مقداری باکتری وجود داشته باشد و این می‌تواند منجر به بافت عفونی و درد بیشتر شود؛ مانند تورم، پس از حمله سیستم ایمنی بدن و کشتن باکتری‌ها، مشکل باید خودبه‌خود برطرف شود، اما اگر مشکل ادامه داشت، پزشک یا دندان‌پزشک شما ممکن است مصرف آنتی‌بیوتیک را توصیه کند.

• پرکردگی‌های خیلی بزرگ

پس‌ازاینکه دندان‌پزشک پالپ را از داخل دندان خارج کرد، فضای خالی با مواد آمالگام و مشابه آن مانند پر می‌شود. بااین‌حال، اگر از مواد پرکننده بیش‌ازحد استفاده شود، دندان بالاتر می‌نشیند و هرزمانی که گاز می‌گیرید باعث درد می‌شود.
اگرچه این مشکل به‌خودی‌خود برطرف نمی‌شود، اما دندان‌پزشک شما می‌تواند با تنظیم پرکردگی این مشکل را به‌راحتی برطرف کند.

• درمان ریشه ناقص

برخی از دندان‌ها، به‌ویژه دندان‌های آسیاب، می‌توانند چندین کانال داشته باشند و ممکن است دندان‌پزشک یک یا چند مورد از این کانال‌ها را در طول عمل از دست بدهد. در این موارد، علت اولیه درد هرگز ثابت نمی‌شود، بنابراین حتی پس از کانال ریشه همچنان درد را تجربه خواهید کرد. به همین ترتیب، اگر دندان‌پزشک هر یک از اعصاب آسیب‌دیده داخل دندان را که باید برداشته شود، از دست داد، ممکن است در تماس آن دندان با گرما، سرما یا چیزی اسیدی همچنان درد داشته باشید.

• آسیب به بافت اطراف

در طول عصب‌کشی، اگر باکتری به‌طور تصادفی به بافت اطراف تزریق شود، اگر مواد پرکننده بیش‌ازحد استفاده شود و از نوک ریشه عبور کند، یا اگر سوهانی که برای تمیز کردن داخل دندان استفاده می‌شود از نوک ریشه خارج شود، آسیب بافتی رخ خواهد داد و به بافت زیر فرو می‌رود. در این موارد، با بهبود بافت آسیب‌دیده، درد از بین خواهد رفت. علاوه بر این عصب کشی شامل دسترسی به ساختار داخلی دندان از طریق تراشیدن دندان و تمیز کردن آن است. این پروسه ممکن است منجر به ایجاد حساسیت در بافت‌های اطراف شده و در نتیجه سوزش و درد به همراه داشته باشد. شدت حساسیت بافت‌ها به نسبت پیچیدگی پروسه و پاسخ بدن بیمار به بهبود متفاوت است.

برای درد دندان عصب کشی شده چه کنیم؟

وقتی درد بعد از عصب کشی دندان را تجربه می کنید، قدم‌های متعددی وجود دارد که بیمار می تواند انجام دهد تا درد را مدیریت کرده و آن را کاهش دهد. در این قسمت به تعدادی از این موارد اشاره خواهیم کرد:

• داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن می تواند التهاب و درد را کاهش دهد. اگر نگرانی دارید یا شرایط پزشکی خاصی دارید حتما دستورالعمل روی جعبه دارو را دنبال کنید و از یک پزشک مشورت بگیرید.
• حفظ بهداشت دهان برای درمان و جلوگیری از مشکلات احتمالی حیاتی است. دو بار در روز دندان‌های خود را با خمیر دندان نرم مسواک بزنید و از دهان شوی غیرالکی استفاده کنید تا نواحی دندان را تمیز نگه دارید. مراقب باشید که دندان تحت درمان یا بافت‌های اطراف آن را تحریک نکنید.
• برای جلوگیری از آسیب و تحریک بیشتر ناحیه درد، بهترین کار این است که از جویدن غذا بر روی آن دندانی که تحت عصب کشی بوده است خودداری کنید. از غذاهای نرم استفاده کنید و از مواد غذایی سفت یا کرانچی که ممکن است باعث ناراحتی و بی قراری شود دوری کنید.

درمان خانگی درمان درد دندان عصب کشی شده

• قرار دادن کمپرس یخ یا مقداری یخ پیچیده شده در دستمالی نازک را بر روی قسمت بیرونی دندان مدنظر به کاهش درد و تورم و بی حس شدن آن ناحیه کمک می کند و به طور موقتی شما  را از درد نجات می دهد. در روز به دفعات متعدد کمپرس یخ را به مدت 15 الی 20 دقیقه بر روی دندان قرار دهید.
• شستشو با آب نمک می تواند به نرم شدن لثه و کاهش التهاب کمک کند. نصف قاشق چای خوری نمک را با نصف لیوان آب ولرم مخلوط کرده و به مدت 30 ثانیه در داخل دهان خود بگردانید و بعد آن را بیرون بریزید. در روز این عمل را بارها تکرار کنید.

اگر درد دندان کمتر نشد چه کنیم؟

دندانپزشک شما بعد از درمان تعدادی دستورالعمل در اختیار شما قرار می دهد تا مطمئن شود که درمان به خوبی پیش می رود و درد به حداقل می رسد. خیلی مهم است تا این دستورالعمل‌هایی مانند مصرف داروهای تجویز شده، قرار ملاقات با پزشک و خودداری از فعالیت‌هایی که ممکن است روند بهبود را به تاخیر بیاندازد را با دقت دنبال کنید.

اگر درد ادامه داشت یا حتی بدتر شد ضروری است تا برای ارزیابی وضعیت باپزشک خود در ارتباط باشید. دکتر شما می تواند شرایط را ارزیابی کرده، دلایل پنهانی درد را تشخیص داده و یک روش درمان مفید را ارائه دهد. بسیار حائز اهمیت است که درد دائمی یا شدید را نادیده نگیرید چون ممکن است نشانگر عفونت یا یا دیگر مشکلاتی باشد که نیازمند توجه فوری است.

چند روز بعد از عصب کشی دندان باید پر شود؟

در واقع هدف انجام عصب کشی نجات دندان از کشیده شدن و جلوگیری از عفونت یا درد است.

بعد از درمان عصب کشی، دندان ضعیف تر و شکننده می شود چون دیگر ذخیره خون و عصب زنده ای در آن وجود ندارد. بنابراین مهم است هرچه سریعتر دندان را با پر کردن یا تاج ترمیم کرد تا در برابر پوسیدگی یا شکستگی محافظت کرد. زمان بندی و نوع ترمیم به فاکتورهای مختلفی از جمله محل و شرایط دندان، میزان آسیب و ترجیحات بیمار و بودجه او بستگی دارد. به طور کلی دو راه حل برای ترمیم دندان بعد از عصب کشی وجود دارد: پر کردن یا تاج دندان.

چرا باید دندان را پر کرد؟

پر کردن دندان روشی است که در آن موادی را داخل سوراخی که توسط پروسه عصب کشی ایجاد شده است قرار می دهند تا دندان را مهر و موم کرده و از ورود باکتری جلوگیری کنند. مواد به کار رفته در پر کردن دندان می تواند از متریال مختلفی از جمله کامپوزیت رزین، آمالگام دندانی (amalgam) یا سیمان گلاس آیونومر (glass ionomer) استفاده کرد. پر کردن دندان معمولا ارزان تر و سریعتر از روکش است اما ممکن است به اندازه کافی قوی نباشد تا فشار جویدن را بر روی دندان‌های عقبی تحمل کند. پر کردن ممکن است به مرور زمان بریزد یا نشت کند که این امر منجر به عقونت یا پوسیدگی می شود.

چرا باید دندان عصب کشی شده را روکش کرد؟

تاج یا روکش دندان یک سرپوشی است که که کل قسمت نمایان دندان را پوشش می دهد تا شکل، سایز و عملکرد آن را حفظ کند. روکش می‌تواند از مواد مختلفی همچون پرسلان، فلز یا زیرکونیا ساخته شود. تاج‌ها معمولا گران تر و وقت گیر تر از پر کردن دندان هستند اما حفاظت و مقاومت بهتری را در دندان ایجاد می کنند. تاج همچنین می تواند ظاهر دندان‌ها مخصوصا آنهایی که آسیب دیده اند یا بی رنگ شده اند را بهبود ببخشد.

بهترین زمان برای پر کردن دندان بعد از عصب کشی بستگی به نوع روش ترمیمی دارد که انتخاب می کنید. اگر پر کردن را انتخاب کنید، پیشنهاد می شود که فورا بعد از انجام پروسه عصب کشی یا نهایتا چند روز بعد دندان را پر کنید. این از آلودگی عصب کشی جلوگیری می کند و ریسک شکستگی را کاهش می دهد.

چند روز بعد از عصب کشی روکش روی دندان قرار می‌گیرد؟

اگر روکش را انتخاب می‌کنید ممکن است مقداری طول بکشد تا بر روی دندان قرار بگیرد و دندان را بعد از عصب کشی پر کنند؛ چون روکش باید در لابراتوار دندانپزشکی به صورت سفارشی سازی ساخته شود. در این مورد توصیه می‌شود تا بعد از پروسه عصب کشی یک روکش موقتی بر روی دندان گذاشته شود تا زمانی که تاج دائمی آماده شود، از دندان محافظت کند.

چه وقت باید به پزشک مراجعه کنید؟

اگرچه درد دندان عصب‌کشی شده طبی است، اما چگونه می‌دانید که درد زیادی دارید؟ چند راه برای گفتن وجود دارد.
اگر دردی که احساس می‌کنید آن‌قدر شدید است که نمی‌توانید زندگی عادی خود را ادامه دهید، حتماً باید با دندان‌پزشک خود تماس بگیرید. گاهی اوقات، عوارض بعد از عصب‌کشی ایجاد می‌شود. ممکن است احساس درد شدید داشته باشید زیرا درمان به‌طور کامل باکتری یا منبع عفونت را از بین نمی‌برد. یک مشکل در پر کردن یا یک ترک کوچک در دندان ممکن است باعث این مشکل شود.

اگر چندین روز پس از عصب‌کشی خود احساس درد شدید کردید یا اگر درد برطرف نشد، بلافاصله با دندان‌پزشک یا متخصص ریشه خود تماس بگیرید، پس از چند روز یا هفته بعد به دندان‌پزشک خود مراجعه کنید. دندان‌پزشک شما می‌تواند دندان شمارا معاینه کند و مراحل بعدی را به شما اطلاع دهد تا بهترین احساس را داشته باشید.

حرف آخر

عصب‌کشی روشی مؤثر برای رفع مشکلات ناشی از پالپ آسیب‌دیده یا عفونی است و این روش معمولاً در از بین بردن درد دندان مؤثر است. بااین‌حال، اگر درد دندان شما بعد از درمان ریشه ادامه یابد، در ابتدا امری طبیعی ست و در بیشتر موارد، دندان‌درد خودبه‌خود و یا طبق نظر پزشک با مصرف مسکن و آنتی‌بیوتیک برطرف می‌شود، اما اگر درد بیش‌ازحد بود یا بیش از پنج روز ادامه داشت، در اسرع وقت برای ویزیت در کلینیک دندانپزشکی ستاره شرق اقدام کنید.

ارتباط با ستاره شرق و تعیین نوبت

کلینیک دندانپزشکی ستاره شرق شش روز در هفته از شنبه تا پنجشنبه اقدام به خدمات رسانی به بیماران خود می‌کند. 

جهت برقراری ارتباط با کلینیک دندانپزشکی ستاره شرق و تعیین نوبت می‌توانید از طریق روش های زیر اقدام کنید:

از طریق شماره‌های تماس با مجموعه: ۷۷۵۵۵۲۲۰-۰۲۱

مراجعه حضوری به آدرس: تهران، خیابان مدنی شمالی، سه راه لشکر، نبش خیابان حیدری، پلاک ۱۰۸۶/۲، طبقه سوم

ساعات کاری: این مجموعه از روز شنبه تا  پنجشنبه از ساعت ۱۰ صبح تا ۲۰ اقدام به ارائه خدمات دندانپزشکی می‌نماید.

برای داشتن اطلاعات به روز از کلینیک دندانپزشکی ستاره شرق می‌توانید این مجموعه را در صفحه اینستاگرام ما نیز دنبال کنید.

آخرین به روزرسانی در 24 آذر 1404 توسط تیم نویسندگان ستاره شرق

بازبینی و تایید علمی

این مقاله توسط پزشک متخصص بازبینی شده و صحت علمی اطلاعات آن مورد تایید قرار گرفته است. شما می‌توانید با اطمینان از این محتوا استفاده کنید.

دکتر محمد مروی عصب کشی