
اسم انواع دندان ها
شناخت اسم دندان ها در دندانپزشکی یکی از نکات لازم و ضروری برای هر دندانپزشکی است. دندانپزشک باید علاوه بر شناخت اسم دندان در دندانپزشکی، از جایگاه آن نیز اطلاع داشته باشد. علاوه بر دندانپزشکی افراد عادی نیز باید از نام دندان آگاه باشند تا علاوه بر شناخت و درک صحیح اعضای بدن خود، بتوانند در صورت بروز مشکل اقدامات لازم را انجام دهند.
- دندان پیش
- دندان نیش
- دندان آسیای کوچک
- دندان آسیای بزرگ
- دندان عقل
علت نامگذاری دندانها
دندان یکی از اجزای مهم در دهان است. جویدن غذا بدون این عضو سفید رنگ در دهان، امکانپذیر نخواهد بود. علاوه بر این زیبایی لبخند شما به آن وابسته است. پس برای داشتن دندانی زیبا و سالم باید شناخت کاملتری از این دندانها داشته باشید. در علم دندانپزشکی نام هر دندان و عملکرد و کاربرد آن با دیگر دندانها متفاوت است. شناخت اسم دندان ها در دندانپزشکی موجب خواهد شد تا شما با اطلاع از نام آنها، ویژگی آنها از جمله جنس دندان، نوع ریشه، اعصاب ورودی، اعصاب خروجی و … را بهتر بشناسید.
تا سن ۳ سالگی کودک دارای ۲۰ دندان شیری در دهان خود خواهد بود. با اتمام ۵ سالگی دندانهای دائمی شروع به رشد میکنند. در واقع با افتادن دندانهای شیری، دندانهای دائمی جایگزین آنها خواهند شد. این دندانها برای همیشه در دهان شما خواهند ماند. بنابراین دانستن اسم دندان در دندانپزشکی، برای افراد عادی ضروری است تا با اطلاع از ویژگی دندان بتوانند برای سلامت آنها بهترین اقدامات را انجام دهند.
روش شمارهگذاری انواع دندان ها
درک سیستم شمارهگذاری دندانها در دندانپزشکی ضروری است، زیرا یک زبان جهانی برای متخصصان دندانپزشکی فراهم میکند تا به طور مؤثر در مورد شرایط دندانپزشکی، درمانها و آناتومی ارتباط برقرار کنند.
چندین سیستم شمارهگذاری دندان در سراسر جهان استفاده میشود اما دو مورد از رایجترین سیستمهای شمارهگذاری جهانی و علامتگذاری فدراسیون جهانی دندانپزشکی FDI هستند. هر سیستم مزایا و کاربردهای خاص خود را دارد و برای متخصصان دندانپزشکی ضروری است که با آنها آشنا باشند.
سیستم شمارهگذاری جهانی دندان (universal numbering system for adult teeth)
سیستم شمارهگذاری جهانی عمدتاً در ایالات متحده استفاده میشود و برای پزشکان و بیماران ساده است. به هر دندان یک شماره منحصر به فرد اختصاص میدهد، از دندان عقل سوم بالا سمت راست (شماره 1) شروع میشود و در امتداد قوس بالا تا دندان عقل سوم بالا سمت چپ (شماره 16) حرکت میکند.
شمارهگذاری به همین ترتیب برای دندانهای پایین ادامه مییابد، از دندان عقل سوم پایین سمت چپ (دندان شماره 17) شروع میشود و به دندان عقل سوم پایین سمت راست (دندان شماره 32) میرسد.

سیستم علامتگذاری فدراسیون جهانی دندانپزشکی (FDI numbering system for adult teeth)
علامتگذاری FDI، همچنین به عنوان سیستم ISO شناخته میشود، یک سیستم بینالمللی است که به طور گسترده در اروپا و سایر نقاط جهان استفاده میشود. برای هر دندان یک کد دو رقمی به کار میبرد که در آن رقم اول نشاندهنده ربع دهان و رقم دوم نشاندهنده دندان خاص در آن ربع است.
- دندانهای دائمی: ربعها: 1 = بالا سمت راست 2 = بالا سمت چپ 3 = پایین سمت چپ 4 = پایین سمت راست
رقم دوم از 1 تا 8 متغیر است و با انواع دندانها مطابقت دارد:
- 1 = دندان پیش
- 2 = دندان پیش
- 3 = دندان نیش
- 4 = دندان آسیای کوچک
- 5 = دندان آسیای کوچک
- 6 = دندان آسیای بزرگ
- 7 = دندان آسیای بزرگ
- 8 = دندان عقل
به عنوان مثال:
- دندان پیش بالا سمت راست به صورت 11 کدگذاری میشود.
- دندان آسیای بزرگ اول پایین سمت چپ به صورت 36 کدگذاری میشود.

تعداد دندانها
کودکان در ابتدا ۲۰ دندان شیری دارند. دندانهای شیری از سن ۶ ماهگی شروع به رشد میکنند و رشد آنها تا پایان ۳ سالگی ادامه خواهد داشت.
از سن ۵ سالگی دندانهای کودک میریزد و ۲۸ دندان دائمی جایگزین دندانهای شیری خواهد شد. اولین دندانها، دندانهای آسیای اول هستند که با نام آسیای ۶ سالگی نیز شناخته میشوند. علت این نامگذاری سنی است که این دندانها شروع به رشد میکنند. اولین دندان شیری که در دهان کودک میافتد، دندان پیشین میانی پایین است. این دندان اولین دندانی است که میریزد اما همزمان با ۴ دندان آسیای اول رشد میکنند. در سن ۱۴ سالگی تقریبا عمر دندانهای شیری به پایان رسیده و دیگر در دهان خبری از این دندانها نخواهد بود.
دندانهای شیری
دندانهای شیری که معمولاً به عنوان دندانهای بچه شناخته میشوند، معمولاً در حدود 6 ماهگی شروع به بیرون آمدن میکنند و معمولاً تا سن 3 سالگی کاملاً رشد میکنند. 20 دندان شیری وجود دارد که شامل:
- دندان پیش: اینها دندانهای جلویی هستند، چهار عدد در بالا و چهار عدد در پایین. آنها صاف و تیز هستند و برای بریدن غذا طراحی شدهاند.
- دندانهای نیش: این دندانها در کنار دندان پیش قرار دارند، دو دندان در بالا و دو دندان در پایین وجود دارد. این دندانهای نوکتیز برای پاره کردن غذا استفاده میشوند.
- دندانهای آسیای: در دندانهای شیری هشت دندان آسیای وجود دارد یعنی چهار عدد در فک بالا و چهار عدد در فک پایین. آسیایها پهنتر و صافتر از دندانهای پیش و نیش هستند و برای آسیای کردن و جویدن غذا مناسبتر هستند.
دندانهای شیری در نهایت برای جای دادن دندانهای دائمی که معمولاً در حدود 6 سالگی شروع به بیرون آمدن میکنند، میافتند.
دریافت نوبت آنلاین
دندانهای دائمی
دندانهای دائمی جایگزین دندانهای شیری میشوند و قرار است تا آخر عمر باقی بمانند. یک بزرگسال معمولاً 32 دندان دائمی دارد که شامل:
- دندانهای پیش: مشابه دندانهای شیری، در دندانهای دائمی هشت دندان پیش وجود دارد (چهار عدد در بالا و چهار عدد در پایین). عملکرد اصلی آنها همچنان بریدن غذا است.
- دندانهای نیش: چهار دندان نیش دائمی وجود دارد—دو عدد در بالا و دو عدد در پایین. آنها عملکرد مشابهی با دندانهای نیش شیری دارند اما بزرگتر و قویتر هستند.
- آسیای کوچک: این دندانها در دندانهای دائمی وارد عمل میشوند. هشت آسیای کوچک (چهار عدد در بالا و چهار عدد در پایین) وجود دارد که بین دندانهای نیش و آسیای بزرگ قرار دارند.
- آسیای بزرگ: علاوه بر هشت آسیای کوچک، در دندانهای دائمی دوازده آسیای بزرگ وجود دارد یعنی شش عدد در بالا و شش عدد در پایین (از جمله چهار دندان عقل). آسیای بزرگ سطح بزرگتری و چندین قله دارند که آنها را برای آسیاب کردن غذا مناسب میسازد.
شناخت اسم دندان در دندانپزشکی
هر فرد در دهان خود دارای دو آرواره بالا و پایین است. هر آرواره خود به دو نیم آرواره تقسیم میشود. بنابراین هر فرد دارای دو نیم آرواره در فک بالا و پایین خود بوده و هر نیم آرواره دارای چند دندان است.

دندان پیش
به دو دندان جلویی در هر نیم آرواره، دندان پیش گفته میشود. بنابراین ما در هر فک دارای چهار دندان پیش هستیم و در کل ۸ دندان پیش داریم.
دندان پیش بخش مهم و حیاتی ساختار دندان های انسان است. این دندان ها در جلوی دهان قرار گرفته اند نقش خیلی کلیدی را در ظاهر کلی دهان، صحبت کردن و توانایی گاز زدن و جویدن غذا ایفا می کنند.
نقش دندان پیش در دهان
- یکی از مهم ترین نقش هایی که دندانهای جلو ایفا می کنند همکاری آنها در حفظ زیبایی صورت است. دندان های جلو اغلب اولین چیزی هستند که وقتی صحبت می کنید یا لبخند می زنید مردم به آن توجه می کنند. موقعیت آنها در جلوی دهان شما به این معنی است که آنها کاملا واضح و در دید هستند و ظاهر دندان های جلو بر روی هارمونی کلی صورت شما تاثیر می گذارد. ردیف سالم و مرتب دندان های پیش می تواند لبخند شخص و اعتماد به نفس او را افزایش دهد. از طرف دیگر مشکلاتی مانند هم تراز نبودن دندان ها، بی رنگ یا تیره بودن دندان ها یا آسیب به این دندان ها منجر به پایین آمدن اعتماد به نفس افراد شود.
- علاوه بر نقش های زیبایی، وجود دندان های جلو در درست صحبت کردن افراد بسیار حیاتی است. روشی که زبان و لب های ما با دندان های جلو در ارتباط است در تشکیل و ایجاد صداهای بخصوص و تلفظ حروف و کلمات ضروری است.
- دندانهای پیش نقش مهم دیگری را در پروسه گاز زدن و جویدن غذا ایجاد می کنند. وقتی غذایی را می خوریم دندان های جلو در تکه کردن غذا و کوچک کردن آن به ما کمک می کنند. تکه کردن و تبدیل غذا به قسمت های کوچکتر قدم مهمی در هضم و جذب بهتر غذاست. به علاوه هر گونه مشکل در دندان های جلو مانند پوسیدگی یا آسیب می تواند توانایی غذا خوردن را با مشکل مواجه کند.
دندان نیش
دندان نیشه تیز بوده و در کنار دندان پیش قرار گرفته است. دندانپزشکان به این دندانها، دندان ناب یا انیاب نیز میگویند. این دندانها برای پاره کردن مواد غذایی کاربرد دارند. اولین دندان نیش در دهان کودکان در سنین ۹ تا ۱۲ سالگی رشد میکند. به طور کلی هر فرد دارای چهار دندان نیش است.
دندان نیش یکی دیگر از قسمت های مهم ساختار دهان انسان است. این دندان ها در کناره های دهان قرار گرفته اند و نقش مهمی را در سلامت کلی دهان، توانایی گاز زدن، تکه کردن و جویدن غذا ایفا می کنند.
نقش دندانهای نیش در دهان
- یکی از نقش های ابتدایی دندانهای نیش همانند دندانهای پیش همکاری آنها در پروسه گاز زدن و تکه کردن غذاست. شکل نیش دار و تیز این دندانها در کناره های دهان آنها را بسیار مناسب تکه کردن مواد غذایی می کند. بسیار ضروری است وقتی که غذاهای سفت تری مصرف می کنیم دندان های نیش بتوانند به ما در تکه کردن مواد غذایی به قسمت های کوچکتر کمک کنند. بدون عملکرد صحیح دندان های نیش توانایی ما در پروسه خوردن و هضم غذا به مشکل می خورد.
- دندان های نیش هم نقش مهمی در حفظ زیبایی دهان و ساختار صورت ایفا می کنند. وجود این دندان ها باعث ایجاد هارمونی و هماهنگی بین دندان ها و ظاهر صورت می شود. چون این دندان ها در کناره های دهان قرار دارند پس وقتی صحبت می کنیم یا می خندیم این دندان ها دیده می شوند و اگر سالم نباشند خیلی زیاد به کاهش اعتماد به نفس افراد کمک می کنند.
دندان آسیای کوچک
دندان آسیای کوچک (premolar) بخش مهمی از دندان های بدن انسان است. این دندان ها بین دندان های پیش و دندان های آسیای بزرگ قرار دارند و نقش حیاتی را در جویدن و ساییدن مواد غذایی ایفا می کنند. در حالیکه ممکن است از لحاظ اندازه در مقایسه با دندان های آسیای بزرگ کوچکتر باشند اما نقش آنها به همان اندازه دندان های آسیای بزرگ در هضم کردن غذا و سلامت کلی دهان انسان ضروری است. بعد از دندانهای پیش، در هر آرواره چهار دندان آسیای کوچک قرار گرفته است. دندانهای آسیای کوچک سطح مقطع بزرگتری نسبت به دیگر دندانها دارند. زیرا کاربرد اصلی آنها جویدن است. به طور کلی هشت دندان آسیای کوچک در دهان افراد قرار دارد. به دندان آسیای کوچک دندان دو پایه نیز گفته میشود. کودکان خردسال آسیای کوچک ندارند و این دندانها در سنین ده تا دوازده سالگی در دهان رشد میکنند.
دندانهای آسیای کوچک معمولا دو یا سه نوک تیز دارند که بالاتر از سطح جونده دندان قرار می گیرند. این قسمت های تیز دندان به تکه تکه کردن غذاها به ابعاد کوچکتر کمک می کند و باعث می شود بلعیدن و هم کردن راحت تر شود. شکل و چیدمان این بخش های تیز بستگی به مکان قرارگیری آنها در داخل دهان و نقش هر کدام از آنها دارد.
اهمیت وجود دندانهای آسیای کوچک
- یکی از نقش های اصلی دندانهای آسیای کوچک همکاری آنها در مراحل اولیه هضم غذاست. وقتی ما غذا می خوریم، دندانهای آسیای کوچک کمک می کنند تا غذاها را بریده و به قیمت های کوچکتر خرد کنیم که این عمل باعث می شود سطح ناحیه قابل دسترس برای آنزیم های هضم کننده بیشتر شود. این پروسه برای هضم مناسب و جذب مواد مغذی غذایی که مصرف می کنیم بسیار ضروری است.
- علاوه بر نقش آنها در جویدن، دندان های آسیای کوچک نقش مهم دیگری را در حفظ تراز و پایداری ساختار قوسی شکل دهان و دندانها ایفا می کنند. آنها کمک می کنند تا فشاری که در هنگام جویدن وارد می شود را به طور مساوی بین تمام دندان ها تقسیم کنند و ریسک آسیب احتمالی به سایر بخش ها را کاهش می دهند.
- برخلاف اندازه کوچکشان، آسیاهای کوچک در مقابل مشکلاتی مانند پوسیدگی ها، کرم خوردگی و بیماری های لثه حساس هستند. ضروری است تا عادت های خوب بهداشت دهان مانند مسواک زدن و نخ دندان کشیدن منظم و چک آپ ها را رعایت کنید تا از بروز مشکلات جلوگیری کنید.
دندان آسیای بزرگ
این دندانها بزرگترین دندانها در دهان هستند. سطح آنها بزرگ و دارای برآمدگیهایی است که به خرد کردن و جویدن بیشتر غذا کمک میکند. در دهان بزرگسالان ۱۲ دندان آسیای بزرگ قرار گرفته که شش عدد در فک بالا و شش عدد در فک پایین است.
دندان های آسیای بزرگ که به دندان های عقل هم شناخته می شوند در انتهای دهان، پشت دومین دندان های آسیا قرار گرفته اند و جز آخرین ردیف دندان هایی هستند که در می آیند. در حالیکه همه افراد لزوما شاهد رشد دندان های عقل خود نخواهند بود، افرادی که دندان های عقل آنها رشد می کنند با مشکلات و چالش هایی مواجه می شوند چون این دندان ها باعث بهم ریختگی دندان ها یا بهم خوردن تراز می شود.

دندان های آسیای بزرگ دندان عقل نامیده می شوند چون اصولا در طول اواخر دوران نوجوانی یا اوایل بزرگسالی در می آیند زمانی که افراد فکر می کنند به عقل و منطقی در زندگی رسیده اند. اگرچه درآمدن دندان عقل می تواند تجربه دردناکی برای افراد باشد. به دلیل تغییر شکل و سایز فک انسان در طول زمان اغلب فضای کافی برای ظهور دندان های آسیای بزرگ وجود ندارد. این موضوع می تواند منجر به درد، التهاب، عفونت و آسیب به دندان های مجاور شود.
برخلاف احتمال ایجاد مشکلات توسط آنها، دندان های آسیاب بزرگ اگر به درستی در بیایند نقش مهمی را ایفا می کنند. این دندان ها نقش کلیدی را در جویدن و خرد کردن غذاها ایفا می کنند مخصوصا غذاهای سفت که نیازمند فشار بیشتری برای خرد شدن هستند. سایز بزرگ آنها و دنده های تیز آنها سطح بهتری را برای کمک به مراحل اولیه هضم غذا فراهم می کند.
دندان های آسیای بزرگ همچنین در حفظ یکپارچگی ساختار قوسی مانند دهان همکاری می کنند و حمایت خوبی از ثبات دندان های مجاور می کنند.
دندان عقل
آخرین دندانی که در دهان رشد میکند، دندان عقل است. دندان عقل که به عنوان دندان آسیای سوم هم شناخته می شود بخش جالبی از دندان های انسان است که مدت زیادی است دانشمندان، دندانپزشکان و افراد دیگر را متعجب کرده است. این دندان های آسیای بزرگ معمولا در اواخر دوران نوجوانی یا اوایل بزرگسالی در می آیند وقتی که به اصطلاح انسان عاقل می شود به همین دلیل به آن دندان عقل می گویند.
البته دندان عقل در همه افراد رشد نمی کند اما آنهایی که شاهد رشد دندان های عقل خود هستند با مشکلات و چالش های زیادی مواجه می شوند. البته در برخی افراد به طور کامل از لثه خارج نشده و در صورت نیاز به عمل جراحی، از لثه خارج خواهد شد. در صورتی که فضای کافی برای رشد این دندانها در دهان وجود نداشته باشد، باعث بر هم زدن نظم دیگر دندانها خواهد شد. بنابراین این افراد باید به دندانپزشک مراجعه کرده و در صورت تشخیص، قبل از بر هم خوردن نظم سایر دندانها آن را از دهان خارج کنند.
مشکلات وجود دندان عقل
- یکی از ابتدایی ترین مشکلاتی که دندان عقل با خود می آورد فشار زیاد است. به دلیل تغییر در سایز و شکل فک انسان به مرور زمان، معمولا فضای کافی برای دندان های آسیای بزرگ وجود ندارد که بخواهند رشد کنند. این مسئله می تواند باعث شود دندان عقل زیر خط لثه گیر کرده یا گوشه ای از آن رشد کرده و بیرون بیاید که این موضوع منجر به فشار زیاد به دهان و سایر دندان ها می شود. دندان عقل فشرده شده اگر درمان نشود می تواند منجر به درد، التهاب، عفونت و آسیب به دندان های اطراف شود.
- چون فضای کافی برای رشد دندان عقل وجود ندارد به همین دلیل می تواند در بهم زدن نظم دندان ها یا تراز آنها همکاری کند. درآمدن دیر هنگام دندان های عقل می تواند تراز و نظم دندان های موجود را بهم بزند و منجر به ظهور مشکلاتی مانند کج شدن، بهم ریختگی و مشکلات بایت شود. بهم ریختگی و ازدحام دندان ها که به دلیل دندان عقل به وجوود آمده می تواند تمیز کردن مابین دندان را سخت کرده و ریسک پوسیدگی یا مشکلات لثه را افزایش دهد.
- به دلیل مشکلات زیادی که دندان عقل به وجود می آورد بسیاری از افراد این دندان پر دردسر را می کشند تا از بروز مشکلات احتمالی که قبل تر در مورد آن صحبت کردیم جلوگیری کنند. کشیدن دندان عقل یک پروسه رایج دندانپزشکی است که شامل کشیدن یا جراحی یک یا چند دندان می شود تا از سلامت کلی دهان محافظت شود. برای جویدن نیازی به دندانهای عقل نیست. پس کشیدن آنها خللی در غذا خوردن ایجاد نمیکند.
شناخت اسم دندان ها در دندانپزشکی به شما کمک میکند که بتوانید با اطلاع از نام دندان و ویژگیهای آن، در هر شرایط بهترین اقدامات را انجام دهید.
در این مقاله با اسم دندان ها در دندانپزشکی آشنا شدیم. تیم کلینیک دندانپزشکی ستاره شرق با بکارگیری کادر اداری و درمانی متعهد، متخصص، دقیق و آموزش دیده با حضور بهترین دندان پزشکان ماهر و با تجربه آماده خدمات رسانی با بهترین کیفیت به شما عزیزان میباشد. برای دریافت اطلاعات کاملتر در زمینه هزینههای درمان، خدمات مجموعه و غیره میتوانید از سه روش مراجعه به سایت ستاره شرق، تماس با مجموعه و یا ارتباط با پزشک از طریق واتساپ اقدام نمایید.برای کسب اطلاعات کاملتر، میتوانید به سایت کلینیک ستاره شرق مراجعه کرده و یا به شماره تلفن مجموعه تماس بگیرید.
ارتباط با ستاره شرق و تعیین نوبت
کلینیک دندانپزشکی ستاره شرق شش روز در هفته از شنبه تا پنجشنبه اقدام به خدمات رسانی به بیماران خود میکند. این مجموعه از روز شنبه تا پنجشنبه از ساعت 10 صبح تا 20 اقدام به ارائه خدمات دندانپزشکی مینماید.
جهت برقراری ارتباط با کلینیک دندانپزشکی ستاره شرق و تعیین نوبت میتوانید از طریق روش های زیر اقدام کنید:
از طریق شمارههای تماس با مجموعه: 77555220-021
مراجعه حضوری به آدرس: خیابان مدنی شمالی، نبش خیابان حیدری (لشگر)، پلاک 1086/2 طبقه سوم
برای داشتن اطلاعات به روز از کلینیک دندانپزشکی ستاره شرق میتوانید این مجموعه را در صفحه اینستاگرام ما نیز دنبال کنید.
آخرین به روزرسانی در 24 آذر 1404 توسط تیم نویسندگان ستاره شرق



دیدگاهها و پرسشهای شما